LATEST NEWS
Dark Mode
Large text article

Check Shutter Olympus / OM System: Kiểm tra số lần chụp ngay trên máy

Khi mua một chiếc máy ảnh cũ, ngoài ngoại hình, cảm biến, ống kính và tình trạng hoạt động, có một thông số mà rất nhiều người quan tâm: Shutter Count – số lần màn trập đã hoạt động.

Đây là một trong những yếu tố giúp người mua đánh giá mức độ sử dụng của máy ảnh, đặc biệt đối với những dòng máy sử dụng màn trập cơ học.

Tuy nhiên, với máy ảnh Olympus và OM System, có một điều khá thú vị mà không phải người dùng nào cũng biết: chúng ta có thể truy cập vào hệ thống thông tin bên trong máy để kiểm tra các bộ đếm hoạt động của thiết bị ngay trên thân máy, không nhất thiết phải kết nối với máy tính hay sử dụng phần mềm bên ngoài.

Đặc biệt, cần phân biệt giữa số lần hoạt động của màn trập cơ học (Mechanical Shutter) và màn trập điện tử (Electronic Shutter), bởi hai cơ chế này không hoàn toàn giống nhau.

1. Shutter Count là gì? Vì sao cần kiểm tra?

Shutter Count là thuật ngữ dùng để chỉ số lần màn trập máy ảnh đã hoạt động.

Ở máy ảnh sử dụng màn trập cơ học, mỗi lần chụp thường kéo theo một chu kỳ hoạt động của bộ màn trập. Sau một thời gian dài sử dụng, các bộ phận cơ khí có thể bị hao mòn.

Vì vậy, số lần chụp thường được xem như một thông tin tham khảo khi đánh giá máy ảnh cũ.

Ví dụ:
  • Máy A có Shutter Count khoảng 5.000 lần.
  • Máy B có Shutter Count khoảng 30.000 lần.
  • Máy C có Shutter Count khoảng 80.000 lần.
Nếu các yếu tố khác tương đương, máy có số lần hoạt động màn trập thấp hơn thường được người mua quan tâm hơn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Shutter Count không phản ánh toàn bộ tình trạng máy. Một chiếc máy có số lần chụp thấp vẫn có thể gặp vấn đề do bảo quản kém, va đập, ẩm mốc hoặc sử dụng trong môi trường khắc nghiệt.

Ngược lại, một chiếc máy có số lần chụp cao nhưng được bảo dưỡng tốt vẫn có thể hoạt động hoàn toàn bình thường.

2. Olympus và OM System có thể kiểm tra Shutter Count ngay trên thân máy?

Đây là một tính năng khá thú vị trong hệ thống máy ảnh Olympus và OM System.

Trên nhiều dòng máy Olympus và OM System, người dùng có thể truy cập vào một màn hình thông tin nội bộ, thường được gọi là Hidden Menu hoặc Service Menu, để xem các bộ đếm hoạt động của máy.

Khác với cách kiểm tra thông thường bằng phần mềm đọc dữ liệu EXIF, phương pháp này cho phép xem thông tin trực tiếp từ hệ thống của máy ảnh.

Một số thông tin có thể xuất hiện gồm:
  • S: Số lần sử dụng đèn flash.
  • U: Số lần sử dụng chức năng lau bụi cảm biến (Ultrasonic Wave Filter).
  • V: Số lần hoạt động của Live View hoặc một bộ đếm liên quan đến quá trình vận hành, tùy model.
  • B: Số lần chụp ở chế độ Bulb.
  • C: Bộ đếm liên quan đến hoạt động của màn trập, tùy dòng máy.
  • Các thông tin và bộ đếm khác tùy phiên bản phần cứng, firmware.
Lưu ý: Tên gọi và ý nghĩa chính xác của từng bộ đếm có thể khác nhau giữa các dòng máy. Không nên mặc định rằng mọi model Olympus đều có cùng cấu trúc thông tin.

Điểm đáng chú ý là một số máy còn cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động của màn trập cơ học và màn trập điện tử.

3. Phân biệt Mechanical Shutter và Electronic Shutter

Đây là phần rất quan trọng khi kiểm tra Shutter Count trên các máy ảnh Olympus và OM System đời mới.

Mechanical Shutter – Màn trập cơ học

Màn trập cơ học sử dụng các lá màn trập vật lý để điều khiển thời gian cảm biến tiếp nhận ánh sáng.

Khi nhấn nút chụp, hệ thống màn trập sẽ thực hiện chu kỳ đóng và mở theo tốc độ màn trập được thiết lập.

Ví dụ:
  • 1/60 giây.
  • 1/250 giây.
  • 1/1000 giây.
  • 1/4000 giây.
Các lá màn trập là bộ phận cơ khí thực sự chuyển động, do đó có giới hạn tuổi thọ thiết kế nhất định.

Đây là lý do Shutter Count cơ học thường được quan tâm khi mua bán máy ảnh đã qua sử dụng.

Electronic Shutter – Màn trập điện tử

Khác với màn trập cơ học, màn trập điện tử không cần các lá màn trập chuyển động theo chu kỳ chụp thông thường.

Thay vào đó, máy ảnh điều khiển quá trình ghi nhận ánh sáng thông qua cảm biến điện tử.

Ưu điểm của màn trập điện tử:
  • Chụp gần như không gây tiếng động.
  • Hạn chế rung động do cơ cấu màn trập.
  • Hỗ trợ tốc độ chụp liên tiếp cao trên các dòng máy phù hợp.
  • Hữu ích khi chụp động vật, sân khấu hoặc những tình huống cần sự yên tĩnh.
Tuy nhiên, màn trập điện tử cũng có những hạn chế như hiện tượng rolling shutter trong một số tình huống và hiện tượng banding khi chụp dưới nguồn sáng nhấp nháy.

Một điểm cần hiểu rõ: màn trập điện tử vẫn sử dụng cảm biến để ghi hình và không có nghĩa là toàn bộ quá trình chụp không tạo ra bất kỳ hao mòn nào cho máy ảnh.

Vì sao cần phân biệt hai loại Shutter Count?

Giả sử một chiếc máy ảnh đã thực hiện 20.000 lần chụp bằng màn trập cơ học và 50.000 lần chụp bằng màn trập điện tử.

Nếu chỉ nhìn vào bộ đếm màn trập cơ học, bạn có thể nghĩ rằng máy mới chỉ hoạt động 20.000 lần.

Nhưng trên thực tế, máy đã thực hiện tổng cộng 70.000 lần ghi hình nếu tính cả hai chế độ.

Đây là lý do người mua máy ảnh Olympus và OM System đời mới nên quan tâm đến cả hai loại bộ đếm nếu model có hỗ trợ hiển thị riêng biệt.

Lưu ý rằng không phải tất cả máy Olympus/OM System đều cung cấp bộ đếm màn trập điện tử độc lập cho người dùng. Cách lưu trữ và hiển thị dữ liệu phụ thuộc vào từng model và phiên bản firmware.

4. Cách kiểm tra Shutter Count trực tiếp trên máy ảnh Olympus / OM System

Một trong những ưu điểm của phương pháp kiểm tra thông tin nội bộ là không cần cài đặt phần mềm trên máy tính.

Trên nhiều dòng máy Olympus, có thể truy cập màn hình thông tin thông qua một chuỗi thao tác bằng các nút MENU, INFO và điều khiển trên thân máy.

Tuy nhiên, thao tác truy cập không giống nhau hoàn toàn trên tất cả các dòng máy.

Một số dòng máy Olympus PEN, OM-D và OM System có cách truy cập hoặc cấu trúc menu dịch vụ khác nhau.

Do đó, trước khi thực hiện, bạn nên xác định chính xác model đang sử dụng và tham khảo hướng dẫn tương ứng.

Một lưu ý quan trọng: Service Menu là khu vực thông tin kỹ thuật nội bộ. Khi kiểm tra, chỉ nên xem các bộ đếm và thoát ra sau khi hoàn tất. Không nên thay đổi các thông số hiệu chỉnh hoặc thiết lập kỹ thuật không rõ chức năng.

5. Những dòng máy Olympus và OM System đáng quan tâm khi kiểm tra Shutter Count

Hệ sinh thái Micro Four Thirds có rất nhiều dòng máy ảnh, từ những mẫu PEN nhỏ gọn đến các dòng OM-D chuyên nghiệp.

Một số model được người dùng quan tâm gồm:
  • Olympus OM-D E-M1.
  • Olympus OM-D E-M1 Mark II.
  • Olympus OM-D E-M1 Mark III.
  • Olympus OM-D E-M1X.
  • Olympus OM-D E-M5 Mark II.
  • Olympus OM-D E-M5 Mark III.
  • Olympus OM-D E-M10 Mark II.
  • Olympus OM-D E-M10 Mark III.
  • Olympus OM-D E-M10 Mark IV.
  • Olympus PEN-F.
  • Olympus PEN E-PL series.
  • OM SYSTEM OM-1.
  • OM SYSTEM OM-1 Mark II.
  • OM SYSTEM OM-3.
  • OM SYSTEM OM-5.
Mỗi dòng máy có cấu trúc phần mềm và khả năng hiển thị thông tin khác nhau. Đặc biệt, không nên lấy hướng dẫn của E-M1 Mark II áp dụng nguyên xi cho OM-1 hoặc OM-1 Mark II.

6. Kiểm tra Shutter Count có đủ để đánh giá máy ảnh cũ không?

Câu trả lời là không!

Shutter Count chỉ là một trong những thông tin tham khảo khi đánh giá tình trạng máy ảnh.

Nếu đang có ý định mua một chiếc Olympus hoặc OM System đã qua sử dụng, bạn nên kiểm tra thêm:

  • Ngoại hình thân máy: Quan sát các góc cạnh, chân đế, ren tripod, vị trí cầm nắm và các dấu hiệu va đập.
  • Cảm biến: Kiểm tra bụi bẩn, vết xước và các điểm bất thường trên ảnh.
  • Màn trập: Chụp thử ở nhiều tốc độ khác nhau, quan sát hiện tượng lỗi hoặc hoạt động bất thường.
  • Các nút điều khiển: Kiểm tra nút chụp, bánh xe xoay, joystick, màn hình cảm ứng và các phím chức năng.
  • Chống rung IBIS: Kiểm tra khả năng hoạt động của hệ thống chống rung trong thân máy.
  • Khe thẻ nhớ: Đảm bảo máy nhận thẻ, ghi và đọc dữ liệu ổn định.
Một chiếc máy ảnh tốt không chỉ nằm ở con số Shutter Count thấp mà còn ở tình trạng hoạt động thực tế và cách chủ cũ bảo quản thiết bị.

7. Kết luận: Một tính năng nhỏ nhưng rất hữu ích trên Olympus / OM System

Việc kiểm tra Shutter Count ngay trên thân máy là một thông tin hữu ích mà người chơi máy ảnh Olympus và OM System nên biết.

Đặc biệt, với những dòng máy đời mới hỗ trợ cả màn trập cơ học và màn trập điện tử, việc hiểu rõ các bộ đếm sẽ giúp người dùng đánh giá thiết bị chính xác hơn.

Nếu đang tìm mua máy ảnh Olympus hoặc OM System cũ, đừng chỉ quan tâm đến ngoại hình hay số lần chụp hiển thị trên một phần mềm đọc EXIF.

Hãy tìm hiểu thêm các thông tin nội bộ mà máy ảnh có thể cung cấp.

Bởi đôi khi, chỉ với vài thao tác ngay trên thân máy, bạn đã có thêm những dữ liệu rất đáng giá để hiểu rõ hơn về chiếc máy ảnh mình đang sử dụng hoặc chuẩn bị mua.

Tổng hợp