Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội

Những người lao động nghèo ngủ bên các tấm bìa cát tông là một cái nhìn thoáng qua về tầng lớp người nghèo ở Nhật Bản, một quốc gia giàu được coi là tầng lớp trung lưu và có trật tự.

Nơi trú ẩn bằng những tấm bìa cát tông được nhìn thấy trong tầng hầm của ga xe lửa Shinjuku, Tokyo trước cửa chớp đi xuống tầng hầm lúc 11 giờ tối, ở hành lang nơi "những người làm công ăn lương" đổ xô về nhà, bên cạnh những cặp đôi hẹn hò đêm khuya vừa ngang qua.

Hàng chục người vô gia cư đang ngủ say ở những nơi như vậy, khiến chính quyền địa phương lo lắng hình ảnh của của họ bị đe dọa. Các nhà chức trách buộc phải di chuyển họ trước Thế vận hội Tokyo 2020 (được tổ chức vào năm 2021 do đại dịch Covid-19). Các quan chức an ninh đã cảnh báo rằng họ sẽ phải tìm các vị trí ít được nhìn thấy hơn vào cuối tháng Ba. Olympic Tokyo được tổ chức từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8 năm 2021.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Người vô gia cư ở Nhật Bản. Ảnh: AP.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Một nhóm người vô gia cư đang tụ tập tại ga Shinjuku, Tokyo vào ngày 15 tháng 1 năm 2020, ở Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

Những nỗ lực để làm sạch những gì mà một số người coi là tàn lụi đô thị đã từng diễn ra trước mỗi kỳ Thế vận hội gần đây, bao gồm cả các kỳ Thế vận hội ở Bắc Kinh, London và Rio de Janeiro.

Các quan chức thành phố Tokyo phủ nhận họ đang có động thái buộc những người vô gia cư phải di chuyển ra ngoài thành phố, đặc biệt trước Thế vận hội. Họ nói rằng đã đưa người vô gia cư vào các trại tạm trú, như một phần của nỗ lực phúc lợi tổng thể nhằm giúp người vô gia cư tìm việc làm và nhà ở.

Emi Yaginuma, một quan chức thành phố Tokyo, phụ trách các chương trình như vậy cho biết: "Không có gì hơn ngoài những chương trình chúng tôi đã có, để giúp đỡ những người vô gia cư".

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Một người phụ nữ vô gia cư ngồi dựa lưng bên chiếc cột trên vỉa hè, bên ngoài ga Shinjuku với chiếc bát ăn xin vào ngày 7 tháng 1 năm 2020, ở Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Một người đàn ông vô gia cư ăn bữa tối muộn ở vỉa hè, nơi được che chắn bởi các tấm bìa cát tông, ở ga Shinjuku vào ngày 7 tháng 1 năm 2020, ở Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

"Chúng tôi tiếp tục cố gắng bằng cách thực hiện các cuộc nói chuyện với họ, nhưng tất cả những gì chúng tôi có thể làm là cố gắng thuyết phục họ".

Về lý thuyết, ngủ qua đêm tại các ga tàu là hành vi xâm phạm. Trên thực tế, những người vô gia cư từ lâu đã ngủ ở ga Shinjuku và các địa điểm khác. JR East, một công ty xe lửa lớn phục vụ tại Tokyo, không có quy định về người vô gia cư và nhân viên của họ không bị buộc phải xử lý các tình huống khi người vô gia cư xuất hiện, chẳng hạn như khi có khiếu nại của hành khách.

Hằng đêm, chiếc loa công cộng được treo ở trên cao, cảnh báo rằng không được phép ngủ trong nhà ga.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Một trại dành cho người vô gia cư nằm dọc theo sông Kama, gần các tòa nhà thương mại. Ảnh chụp vào ngày 14 tháng 1 năm 2020, ở Kawasaki, phía tây Tokyo của Jae C. Hong/AP.

Khi việc chuẩn bị cho Thế vận hội bắt đầu từ nhiều năm trước, những người vô gia cư cắm trại trong một công viên ở Shibuya tại Tokyo đã bị buộc phải chuyển đi do ảnh hưởng của công tác chuẩn bị sự kiện và chương trình phát thực phẩm miễn phí ở đó đã được chuyển đến một công viên, ít được nhìn thấy hơn gần đó. Nỗi sợ hãi của người vô gia cư chỉ mới bắt đầu.

Năm 2016, những người vô gia cư đã bị đuổi khỏi một công viên gần nơi xây dựng Sân vận động Quốc gia mới, là nhà thi đấu chính của Thế vận hội.

Giống như Hoa Kỳ, Nhật Bản có tỷ lệ nghèo đói tương đối cao đối với một quốc gia giàu có. Quốc gia này cũng ít hào phóng hơn với phúc lợi xã hội so với các nước ở châu Âu và thiếu các loại hình tổ chức từ thiện tư nhân phổ biến như ở Hoa Kỳ.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Toshihiro Masuda, một người đàn ông vô gia cư 59 tuổi, thay quần áo ngủ tại ga Shinjuku vào thứ năm, ngày 9 tháng 1 năm 2020, ở Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

Theo dữ liệu của chính phủ Nhật Bản năm 2017, gần 16% người Nhật Bản rơi vào tình trạng nghèo đói, với thu nhập hàng năm dưới ngưỡng 1,2 triệu yên (11.000 USD). Tỷ lệ hộ nghèo ở các gia đình đơn thân có con nhỏ cao hơn rất nhiều, ở mức 51%.

Việc làm sáng tỏ các mạng lưới hỗ trợ gia đình mở rộng và tình trạng mất an toàn trong công việc đã khiến nhiều người ở Nhật Bản dễ gặp thất bại, dẫn đến tình trạng vô gia cư. Văn hóa tuân thủ của Nhật Bản khiến nhiều gia đình, bao gồm cả các thành viên trong gia đình, xấu hổ khi tìm kiếm sự giúp đỡ.

Hầu hết những người vô gia cư ngủ ở tầng hầm tại Shinjuku, một khu mua sắm hào nhoáng bao quanh bởi các khu đèn đỏ, văn phòng cao tầng và công viên, là đàn ông lớn tuổi.

Shigeyoshi Tozawa có một chiếc bát ăn xin bằng sơn mài với một vài đồng xu, ba nhân vật đồ chơi nhỏ bé chạy bằng năng lượng mặt trời với những cái đầu nhấp nhô mua ở cửa hàng 100 yên (1 đô la) và nhiều túi khác nhau chứa đầy chăn, quần áo và các vật dụng khác, bao gồm cả những bài thơ của ông.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Một người đàn ông vô gia cư đi đến lán của mình tại một trại dành cho người vô gia cư, được dựng dọc theo sông Tama, ngày 14 tháng 1 năm 2020, ở Kawasaki, phía tây Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Quần áo được phơi trên một dây phơi tại một trại vô gia cư bên bờ sông Tama vào ngày 16 tháng 1 năm 2020, ở Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

"Đêm qua/ Mơ về một chuyến đi trong tương lai/ Trời tối", là một bài thơ. Anh ta nói, những người qua đường đôi khi cho anh ta tiền vì những bài thơ.

"Đây là cộng đồng của tôi. Tất cả chúng tôi đều giúp đỡ lẫn nhau", Tozawa nói. "Ở đây không có người vô gia cư bẩn thỉu. Tất cả chúng ta đều "hợp thời trang'".

Rõ ràng là một thói quen, anh ấy và những người khác lặng lẽ chuẩn bị cho buổi tối, chọn địa điểm yêu thích, gấp chăn màn gọn gàng. Một số thay quần áo ngủ và lau chân sạch bằng khăn ướt, đặt đôi giày của mình bên cạnh những tấm bìa cứng lệch lạc.

Tozawa và những người khác ăn mặc tương đối chỉnh tề, mặc áo khoác, mũ bóng chày và quần thể thao rằn ri. Một số có điện thoại di động và các tiện ích khác. Nhiều người có một số tiền trong ngân hàng. Họ có được bằng cách đi vòng quanh các bếp ăn miễn phí ở trung tâm thành phố do nhà thờ và các tổ chức từ thiện tình nguyện điều hành, và các điểm khác nơi mà họ có thể nhận được cơm nắm hoặc bánh mì miễn phí.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Một người đàn ông vô gia cư ngủ trên chiếc giường bìa cứng tại ga Shinjuku, ngày 10 tháng 1 năm 2020, ở Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

Nhiều người trong số những người đang ngủ là “lao động nghèo,” Daisaku Seto, người làm việc cho một chức phi lợi nhuận cho những người tị nạn và hợp tác xã thực phẩm cho người tiêu dùng có tên gọi Palsystem nói. Anh ấy nói rằng một số người bị chấn thương tâm lý và cần được đào tạo để có được công việc được trả lương cao hơn. Một khi rơi vào cảnh nghèo khó, họ hiếm khi tìm thấy lối thoát.

“Chúng ta cần phải đưa ra cách để giúp đỡ bằng cách trao quyền cho họ”, ông Seto, là một nhà lãnh đạo trong số những nhà lãnh đạo của một nhóm cơ sở có tên gọi là Mạng lưới chống lại đói nghèo.

Yukio Takazawa, giám đốc điều hành của một nhóm hỗ trợ người nghèo ở Kotobukicho (Yokohama), một khu vực gồm những căn hộ chung cư nơi người vô gia cư cũng có xu hướng tụ tập, lo lắng điều tồi tệ nhất sẽ đến.

Cao trào của công tác chuẩn bị cho Thế vận hội sẽ giảm xuống, làm giảm cơ hội kiếm việc làm lặt vặt của những người lao động trong ngày. Takazawa, người đã làm việc với người nghèo trong 30 năm, cho biết những người nghèo trẻ hơn, những người hiện dành hàng đêm trong quán cà phê Internet, cuối cùng có thể sẽ phải sinh sống trên đường phố.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Người đi làm đi ngang qua khi Ito Masanori, một người đàn ông vô gia cư 76 tuổi, ngồi dựa lưng lên chiếc cột bên vỉa hè, cạnh một biển quảng cáo đồ trang sức bên ngoài ga Shinjuku, vào ngày 7 tháng 1 năm 2020, ở Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Ito Masanori, một người đàn ông vô gia cư 76 tuổi, ngồi trên vỉa hè với chiếc bát ăn xin bên ngoài ga Shinjuku, ngày 7 tháng 1 năm 2020, ở Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

Tìm nhà ở có giá cả phải chăng ở Tokyo rất khó. Giá thuê cao và chủ nhà có xu hướng khó tính. Hợp đồng cho thuê có thể yêu cầu trả trước sáu tháng tiền thuê hoặc hơn.

Những người không thể hoặc không muốn thuê căn hộ đã cắm trại dọc theo bờ sông, trong công viên và ga xe lửa. Các văn phòng phúc lợi cố gắng kêu gọi mọi người chuyển đến các nơi trú ẩn nhưng nhiều người, như cựu công nhân xây dựng Masanori Ito, phản đối."Họ có những quy tắc", anh nói, trong lúc nhấm nháp những chiếc bánh sandwich mà anh nhận được từ một tình nguyện viên.

Nếu phải di chuyển, Ito cho biết anh có kế hoạch tìm một nơi nào đó ngoài trời ấm áp hơn.

"Tôi không biết tất cả chúng tôi sẽ đi đâu tiếp theo", anh nói.

Nỗi niềm người vô gia cư ở trung tâm Tokyo trước Thế vận hội
Đồ đạc của người vô gia cư được chất đống trên vỉa hè vào ngày 21 tháng 1 năm 2020, ở quận Shinjuku của Tokyo. Ảnh: Jae C. Hong/AP.

Comments